Normaal pubergedrag of puberproblemen?

girl-517555  Een vraag. ‘Mijn zoon is ’s ochtends vaak helemaal niet uit bed te krijgen. Is dat een signaal van een verslaving? Mijn vriendin zei dat haar zoon ook regelmatig uitslaapt en dat ik me geen zorgen hoefde te maken.’ 

Interessante vraag: wanneer is iets gewoon pubergedrag en wanneer wordt het een probleem waar je je terecht zorgen over maakt? En vervolgens, hoe kom je daar achter?

Pubergedrag of puberprobleem?

Of iets puberaal gedrag is of een voorteken van puberproblemen, is in de puberteit niet zomaar af te leiden uit het gedrag van een puber.

Denk ook maar eens aan spijbelen, teveel drinken, blowen, vroeg zijn met seks, vermageren of plots kelderende schoolcijfers. Allemaal mogelijke signalen van problemen. Maar allemaal net zo goed voorbeelden van experimenteren en grenzen opzoeken.

En dat geldt net zo goed voor pubers die ’s ochtends niet meer uit bed kunnen komen. Veel pubers bouwen een chronisch slaaptekort op omdat ze pas laat op de avond moe worden maar er wel elke dag vroeg uit moeten. Een puber met een slaaptekort laat je in het weekend bijslapen, motiveer je om vooral moe te worden door veel te sporten en begrens je ’s avonds in het kijken naar beeldschermen.

Maar er zijn ook pubers die lang verborgen weten te houden dat ze de onrust in hun hoofd te lijf gaan met een combinatie van blowen en speed. Ook zo’n puber is niet uit bed te krijgen.

Vooral als je je puber in korte tijd ziet veranderen, zou er sprake kunnen zijn van een probleem. Een puber kan in twee maanden het spoor bijster raken. De signalen komen dan niet meer alleen uit je eigen gezin, maar ook van school, schoolcijfers, bijbaan en sportvereniging.

Hoe kom je daar achter?

Als je vermoedt dat je puber ergens op vastloopt en je krijgt er geen zicht op, kan het goed zijn om eens een ander – bijvoorbeeld docent of familielid – of een professional (pedagoog, psycholoog, pubercoach) te vragen een gesprek met je puber te voeren. 

1ste reden.

Voor gesprekken met pubers is het van belang dat je het gesprek op een neutrale en niet controlerende manier kan voeren. Iets wat op dat moment voor jou als ouder door je grote persoonlijke betrokkenheid vaak moeilijker is om te doen. 

2de reden.

Anderen kunnen in het gesprek gemakkelijker buiten jouw zorgen en problemen met je puber blijven. Professionals merken hoe belangrijk dit is op de momenten waarop ze hier fouten tegen maken. Zo gaf ik laatst een workshop aan professionals. Die vroegen zich af waarom bepaalde gesprekken met pubers vastliepen. Ze ontdekten hoe ze in die gesprekken de zorgen van de ouders overbrachten aan de puber. Die voelt dan dat er te weinig oog is voor zijn perspectief. Zo’n gesprek loopt al snel vast. 

3de reden.

Met name professionals kunnen ‘onder de oppervlakte’ kijken. Het gaat er immers niet om dat je puber een probleem heeft. Het gaat erom dat hij erin vastloopt. Dat hij er te weinig van leert. Dat hij het niet opgelost krijgt. De mate waarin een puber in staat is om van zijn ervaringen te leren, is het belangrijkste signaal voor echte puberproblemen. Ik stel soms pubers voor om een paar relevante films te kijken en het er daarna over te hebben. Reflectieve filmgesprekken helpen pubers om terug te kijken en verder te gaan met ervaringen waarin ze eerst vastliepen. Ook op andere manieren kan je pubers helpen hun eigen gedrag te onderzoeken. 

Facebooktwitterlinkedin

2 Replies to “Normaal pubergedrag of puberproblemen?”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*